Herindeling DAB+netten

Frequentie planning, zerobase, ontvangstproblemen, gevoeligheid van tuners, de beste antenne opstelling en omgevallen masten
Plaats reactie
EtherScout
Berichten: 1352
Lid geworden op: 11 dec 2010 20:40

Herindeling DAB+netten

Bericht door EtherScout » 29 apr 2018 10:57

Enkele maanden geleden werd aangekondigd dat de regionale, lokale en overige DAB+ heringedeeld zou gaan worden. Dit in overleg met de betrokken partijen. Inmiddels is het eind april en hebben wij nog geen enkel resultaat gezien. Iemand enig idee wanneer de resultaten van de herindeling bekend worden?

Op dit moment is er internationaal de volgende ruimte:

Laag 1 en 2 - In gebruik door NPO en landelijk commerciëel. Dit verandert niet. Landelijke SFNs.
Laag 3 - In bezit van MTVNL, slecht bezet en ondoelmatig gebruikt. Vrijwel provinciale indeling.
Laag 4 t/m 7 - Oorspronkelijk DVB-T-kavel met willekeurige bovenregionale indeling.
- Regionale omroepen op kanaal 6B, 7A, 8A en 9D. Propvol en ondoelmatig gebruikt.
- Niet DAB+toepassingen. Waarschijnlijk in gebruik zoals bedoeld. Dit verandert niet.
- Niet gebruikte ruimte, gereserveerd voor omroep.

Buiten deze internationaal gecoördineerde ruimte is er nog een heleboel mogelijk. Dit is onder andere aangetoond bij de lokale DAB+testen van afgelopen jaar. Ook grotere aanpassingen, mits in overleg met de buurlanden, zijn mogelijk.

Het gaat er nu om hoe de nieuwe indeling eruit komt te zien.
- Hoeveel lokale muxen komen er? Wie gaat deze beheren? Wordt dit in eigen beheer door de lokalo's of in beheer van de grote zenderaanbieders?
- Komt er een nieuwe provinciale indeling?
- Wat gebeurt er met MTVNL? Krijgen zij een ander net, zodat deze frequenties naar provinciale omroepen kunnen gaan?
- Hoeveel landelijke muxen komen erbij? Worden dit landelijke SFNs of zijn meerdere frequenties onvermijdelijk?

DAB+ fan
Berichten: 196
Lid geworden op: 27 jan 2016 19:10

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door DAB+ fan » 29 apr 2018 17:35

Wat ik me afvraag is waarom het bovenregionale zo krap bemeten is geluid kan zelfs niet meer met hogere bits
Radio NL heeft nu 4 editie,s en om dit mogelijk te makenhheft men het geluid terug moeten brengen van 64 kbps naar 48kbps
dat het geluid niet ten goede komt terwijl in België de meeste zenders wel met 96 kbps uitzenden
das zo jammer dat het hier in Nederland niet anders kan ?

EtherScout
Berichten: 1352
Lid geworden op: 11 dec 2010 20:40

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door EtherScout » 29 apr 2018 18:24

DAB+ fan schreef:
29 apr 2018 17:35
Wat ik me afvraag is waarom het bovenregionale zo krap bemeten is geluid kan zelfs niet meer met hogere bits
Radio NL heeft nu 4 editie,s en om dit mogelijk te makenhheft men het geluid terug moeten brengen van 64 kbps naar 48kbps
dat het geluid niet ten goede komt terwijl in België de meeste zenders wel met 96 kbps uitzenden
das zo jammer dat het hier in Nederland niet anders kan ?
Het kan wel anders en dit is precies waarom die herindeling er komt. Er zijn twee problemen (voor RadioNL), namelijk:

- De bovenregionale regio's dekken onlogische en te grote gebieden, waardoor de ruimte per station beperkt is.
- RadioNL werkt volgens een model, waarvoor de kavelindeling nooit bedoeld is: namelijk landelijke radio met streekgerichte reclame. Door het opknippen van FM-kavels in meerdere reclame-edities, is er nog minder ruimte op DAB+. RadioNL heeft duidelijk aangegeven dat hun reclame-model (ver) boven geluidskwaliteit gaat.

Als de regionale FM-kavels volgens het oorspronkelijke idee gebruikt zouden worden, dan zou alleen het eerste probleem spelen.

RadioNL en andere commerciëlen zouden graag de kleine DAB+muxen (frequenties) in handen willen hebben, die anders alleen voor de lokale omroep bestemd zouden zijn. De lokale omroepen vrezen dat zij dan met minder ruimte en hogere netwerkkosten geconfronteerd worden. Kleinschalige DAB+, dus open-source software op eenvoudige hardware, lage vermogens en hoge foutcorrectie, is zelf te regelen en daardoor een stuk goedkoper (en een stuk leuker) voor de lokale omroepen en eventuele kleine internetstationnetjes die hiervan gebruik willen maken. Als die muxen commercieel worden, dan gaat het aantal stations omhoog, waardoor de foutcorrectie omlaag moet en het netwerk dus aanzienlijk professioneler opgebouwd moet gaan worden om een goede dekking te realiseren. Ik vraag mij af wie er aan het langste eind trekt.

Ik vind dat het zo moet worden: regiostations naar het MTVNL-net, eventueel aangevuld met eigen muxen voor Zuid-Holland Noord (ipv 5B) en Utrecht (ipv 12B). 80 of 96 kb/s per kavel. Als RadioNL die wil opknippen, dan gaan zij hun gang maar. Laat de luisteraar dan maar een 96 kb/s-station kiezen. MTVNL gaat dan naar een ander net met weinig verschillende muxen, waarop zij mogen doen wat zij willen. De lokalen mogen dan kleinschalig op eigen streekmuxen. Daarnaast zo veel mogelijk nieuwe landelijke netten.

EtherScout
Berichten: 1352
Lid geworden op: 11 dec 2010 20:40

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door EtherScout » 17 mei 2018 12:14

Er is inmiddels een klein beetje nieuws: er staat een artikel over op MediaMagazine en Radio.nl. Hierin worden enkele tipjes van de sluier opgelicht:

- Zowel laag 3 (MTVNL) als laag 4 (Bovenregionaal) worden flink veranderd.
- Laag 6 wordt aangepast ten opzichte van het eerdere plan, maar blijft acceptabel voor lokale omroepen.
- Laag 7 wordt een landelijke mux.

Mooi dat het MTVNL-net meegenomen wordt in de veranderingen. Ik ben benieuwd naar het uiteindelijke resultaat.

Madurodam FM
Berichten: 1385
Lid geworden op: 10 okt 2002 15:06

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door Madurodam FM » 18 mei 2018 13:41

Fijn, er zit dus weer wat beweging in ontwikkelingen rondom DAB+ in Nederland. Ik hoop echt dat met een nieuwe indeling alle partijen tevreden aan de slag kunnen gaan en het voor ons luisteraars echt aantrekkelijk gaat worden om massaal over te stappen naar DAB+. Weet niet hoe het er precies gaat uit zien, maar misschien komen we door herindeling eindelijk van al die verschillende edities van RadioNL, Continu en Decibel af. 1x Radio NL per regio lijkt me meer dan voldoende :wink:
"de grootste hits voor 't kleinste stadje van Nederland"

EtherScout
Berichten: 1352
Lid geworden op: 11 dec 2010 20:40

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door EtherScout » 18 mei 2018 17:33

GerjanOpDreef schreef:
18 mei 2018 15:17
Maar zijn de DAB+ regio’s niet veel groter als de FM regio’s?
Welke DAB+regio's bedoel je? Die van de lokalen zullen door enkele streekomroepen gedeeld worden, maar daarvoor is in die muxen ruimte genoeg. Met de sterkste foutcorrectie passen er 6 stations van 96 kb/s in een mux. Van de regiomuxen verwacht ik dat die ongeveer een provincie groot zullen worden. Dit zal niet betekenen dat er geen stations meer dubbel in komen, maar dat zal dan wel veel minder vaak nodig zijn. Hoe minder, hoe beter. Maar zeker weet ik het niet.

EtherScout
Berichten: 1352
Lid geworden op: 11 dec 2010 20:40

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door EtherScout » 18 mei 2018 18:45

GerjanOpDreef schreef:
18 mei 2018 18:00
EtherScout schreef:
18 mei 2018 17:33
GerjanOpDreef schreef:
18 mei 2018 15:17
Maar zijn de DAB+ regio’s niet veel groter als de FM regio’s?
Welke DAB+regio's bedoel je? Die van de lokalen zullen door enkele streekomroepen gedeeld worden, maar daarvoor is in die muxen ruimte genoeg. Met de sterkste foutcorrectie passen er 6 stations van 96 kb/s in een mux. Van de regiomuxen verwacht ik dat die ongeveer een provincie groot zullen worden. Dit zal niet betekenen dat er geen stations meer dubbel in komen, maar dat zal dan wel veel minder vaak nodig zijn. Hoe minder, hoe beter. Maar zeker weet ik het niet.
Een Simone FM is op FM in Drenthe en Groningen te ontvangen. Op DAB+ echter zou het Drenthe, Flevoland, Friesland, Gelderland, Noord Holland en Overijssel moeten zijn. Er zit daarmee dus een enorm verschil in het bereik op FM en op DAB+.

En dat bedoel ik in de context zoals @Madurodam FM die schetst. 1 keer Radio NL per regio is genoeg. Maar welke regio houdt je dan aan.
In principe ben ik het met je eens. Maar toch denk ik dat het niet zo ver zal komen. Frequenties zijn (toch) schaars en schakelen tussen frequenties kan je het beste zo veel mogelijk vermijden. Maar er is nog een reden, waardoor ik denk dat een provinciale indeling het beste past, namelijk het feit dat deze indeling het beste bij het dekkingsgebied van het gemiddelde FM-B-kavel past. Ook de uitzendgebieden van de ROOS-omroepen past het beste in een provinciale indeling.

Simone FM staat wat kavel betreft sterk, maar Radio 8FM staat een stuk minder sterk. Radio 8FM, die RadioNL in Brabant doorgeeft, heeft in Brabant voor RadioNL twee B-kavels (Oost-Brabant en Kaatsheuvel) en voor Radio 8FM ook twee (heel Brabant en Cuijk). Daarnaast hebben ze er voor RadioNL één die oorspronkelijk op Zeeland is gericht. Toch geven ze voor beide zenders vier edities door, in totaal dus acht! Ik verwacht niet dat Brabant vier regionale DAB+muxen krijgt. Eén, hooguit twee DAB+mux(en) voor Brabant is waarschijnlijker.

Maar om op jouw vraag terug te komen: ik zou het als volgt indelen: Friesland, Groningen+Drenthe, Overijssel, Noord-Holland, Flevoland, Zuid-Holland, Utrecht, Gelderland, Zeeland+west-Brabant, oost-Brabant+Limburg. Wat zou jij doen?

EtherScout
Berichten: 1352
Lid geworden op: 11 dec 2010 20:40

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door EtherScout » 18 mei 2018 19:48

GerjanOpDreef schreef:
18 mei 2018 19:20
EtherScout schreef:
18 mei 2018 18:45
In principe ben ik het met je eens. Maar toch denk ik dat het niet zo ver zal komen. Frequenties zijn (toch) schaars en schakelen tussen frequenties kan je het beste zo veel mogelijk vermijden. Maar er is nog een reden, waardoor ik denk dat een provinciale indeling het beste past, namelijk het feit dat deze indeling het beste bij het dekkingsgebied van het gemiddelde FM-B-kavel past. Ook de uitzendgebieden van de ROOS-omroepen past het beste in een provinciale indeling.

Simone FM staat wat kavel betreft sterk, maar Radio 8FM staat een stuk minder sterk. Radio 8FM, die RadioNL in Brabant doorgeeft, heeft in Brabant voor RadioNL twee B-kavels (Oost-Brabant en Kaatsheuvel) en voor Radio 8FM ook twee (heel Brabant en Cuijk). Daarnaast hebben ze er voor RadioNL één die oorspronkelijk op Zeeland is gericht. Toch geven ze voor beide zenders vier edities door, in totaal dus acht! Ik verwacht niet dat Brabant vier regionale DAB+muxen krijgt. Eén, hooguit twee DAB+mux(en) voor Brabant is waarschijnlijker.
Je bedoelt dat er elke provincie zijn eigen DAB+ multiplex heeft en dat daar de regionale commerciële omroepen zich bij aansluiten?

En hoe zou dat dan moeten met de nieuw te vormen streekomroepen? Want die hebben een nog kleiner gebied nodig.
Precies. De regionale omroepen komen waarschijnlijk in muxen die (ongeveer) een provincie groot zijn. Deze zitten dan in laag 3 of 4, afhankelijk van of zij met MTVNL van laag gaan ruilen. Ik zou dat doen, omdat laag 3 al een bijna provinciale indeling heeft. Er zijn dan voor de nieuwe indeling minder nieuwe frequenties nodig, wat internationaal een stuk makkelijker te realiseren is.

Voor de streekomroepen komt er een nieuwe laag, laag 6, zie veel gaat lijken op de indeling die voor de lokale DAB+testen gebruikt is. Dit betekent dat de regio's zo klein/groot worden, dat twee, drie of vier streekomroepen een mux gaan delen. De ruimte die dan over blijft kan dan, net zoals bij de testmuxen, door kleine particuliere omroepjes gebruikt worden.

Los daarvan komt er een nieuwe landelijke mux in laag 7.

EtherScout
Berichten: 1352
Lid geworden op: 11 dec 2010 20:40

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door EtherScout » 19 mei 2018 09:58

GerjanOpDreef schreef:
18 mei 2018 20:32
EtherScout schreef:
18 mei 2018 19:48
Voor de streekomroepen komt er een nieuwe laag, laag 6, zie veel gaat lijken op de indeling die voor de lokale DAB+testen gebruikt is. Dit betekent dat de regio's zo klein/groot worden, dat twee, drie of vier streekomroepen een mux gaan delen. De ruimte die dan over blijft kan dan, net zoals bij de testmuxen, door kleine particuliere omroepjes gebruikt worden.
Landelijk en in de gewesten zullen die DAB+ frequenties best gaan werken, maar heb het idee dat die steekomroepen dan toch teveel bereik krijgen.
Ik denk dat het wel meevalt. Het zou bijvoorbeeld kunnen, dat de regio's Bollenstreek, Leiden en Kaag en Braassem een mux gaan delen. Dat betekent dan dat ik Radio BO, KB Radio en Unity FM op DAB+ kan ontvangen. In Leiden en Roelofarendsveen geldt dan hetzelfde. Zó groot is dat probleem toch niet?

EtherScout
Berichten: 1352
Lid geworden op: 11 dec 2010 20:40

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door EtherScout » 19 mei 2018 11:49

GerjanOpDreef schreef:
19 mei 2018 10:23
EtherScout schreef:
19 mei 2018 09:58
Ik denk dat het wel meevalt. Het zou bijvoorbeeld kunnen, dat de regio's Bollenstreek, Leiden en Kaag en Braassem een mux gaan delen. Dat betekent dan dat ik Radio BO, KB Radio en Unity FM op DAB+ kan ontvangen. In Leiden en Roelofarendsveen geldt dan hetzelfde. Zó groot is dat probleem toch niet?
Voor jouw als luisteraar maakt het inderdaad geen verschil. Maar ik bedoel het meer vanuit het oogpunt van de omroep. Hoewel een groter bereik in beginsel natuurlijk erg aantrekkelijk is, kost het uitzenden op DAB+ veel geld. De omroepen moeten gaan betalen voor netwerk dekking in een gebied wat niet de hunne is en waar ze zich niet op richten. Ik vraag me af of dat niet teveel van het goede is.
Als je een netwerk deelt, dan deel je ook bepaalde kosten, bijvoorbeeld de multiplexer. Daarbij maakt het niet veel uit of je voor zenders in je eigen regio betaalt voor een eigen of voor een gezamenlijke mux. Die dekking in de andere regio wordt dan door de andere omroep betaald. Misschien kan je de gezamenlijke regio's wel dekken met één gezamenlijke zender op een hoger punt, wat dan weer goedkoper kan zijn dan losse zenders voor iedere regio. Ook kan je geld terug verdienen door ruimte te verhuren aan particuliere omroepen, die misschien wel blij zijn met een groter bereik.

Het enige wat echt duurder kan worden, zijn de auteursrechten. Al is daar mogelijk nog wel een mouw aan te passen, door het feit dat je publieke omroep bent die door de overheid belangrijk gevonden wordt.

EtherScout
Berichten: 1352
Lid geworden op: 11 dec 2010 20:40

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door EtherScout » 07 jun 2018 09:16

Inmiddels is 'eind mei' alweer een week geleden, maar hebben wij nog geen resultaten kunnen lezen. Het is niet de eerste keer dat het niet opschiet. :mad: Het is al lang tijd dat er een einde komt aan de huidige halfbakken uitrol en dat DAB+ eindelijk eens z'n ware gezicht kan laten zien in Nederland!

EtherScout
Berichten: 1352
Lid geworden op: 11 dec 2010 20:40

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door EtherScout » 17 jun 2018 11:05

Er staat weer een stukje op Radio.nl, waar weer een heel klein beetje nieuws in staat. Het komt erop neer dat de resultaten nog steeds 'binnenkort' bekendgemaakt zullen worden en dat men 'er vertrouwen' in heeft, al zal de uitvoering ervan nog wel een tijd op zich laten wachten. Wat wel opvalt, is dat er voor de lokalen waarschijnlijk zo'n 50 streekmuxen komen met één hoge ±500W zendlocatie, eventueel met een enkele steunzender, per mux. Eén hoge sterke zender schijnt goedkoper te zijn dan meerdere lage kleintjes. Leuk voor de DX'ers onder ons: met een hoge antenne flink wat lokale muxen vangen wordt zo mogelijk.

DX'r
Berichten: 3403
Lid geworden op: 28 mar 2005 17:10

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door DX'r » 17 jun 2018 14:58

EtherScout schreef:
17 jun 2018 11:05
Er staat weer een stukje op Radio.nl, waar weer een heel klein beetje nieuws in staat. Het komt erop neer dat de resultaten nog steeds 'binnenkort' bekendgemaakt zullen worden en dat men 'er vertrouwen' in heeft, al zal de uitvoering ervan nog wel een tijd op zich laten wachten. Wat wel opvalt, is dat er voor de lokalen waarschijnlijk zo'n 50 streekmuxen komen met één hoge ±500W zendlocatie, eventueel met een enkele steunzender, per mux. Eén hoge sterke zender schijnt goedkoper te zijn dan meerdere lage kleintjes. Leuk voor de DX'ers onder ons: met een hoge antenne flink wat lokale muxen vangen wordt zo mogelijk.
Juist een enorm drama voor de DX'r want ze verzieken heel VHF Band 3 met onnodig zware zenders want het had makkelijk met low power gedaan kunnen worden. Enfin er is hier maar 1 winnaar van dit plan -kots

Madurodam FM
Berichten: 1385
Lid geworden op: 10 okt 2002 15:06

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door Madurodam FM » 17 jun 2018 17:10

Heel benieuwd hoe dit er voor met name de lokale/regionale stations uit gaat zien en hoe dit gaat uitpakken voor mij als ontvanger/luisteraar.
Want gaat het er niet een klein beetje hetzelfde uitzien als tijdens de testfase van de lokale stations, waarbij sommige muxen op dezelfde frequentie zitten en elkaar hierdoor dus wegdrukken ? In dat geval mag je blij zijn als je hooguit 5 van de 50 muxen kunt ontvangen.
Erg jammer weer dat de uitvoering van dit gehele plan weer behoorlijk op zich laat wachten.
"de grootste hits voor 't kleinste stadje van Nederland"

EtherScout
Berichten: 1352
Lid geworden op: 11 dec 2010 20:40

Re: Herindeling DAB+netten

Bericht door EtherScout » 17 jun 2018 21:04

Madurodam FM schreef:
17 jun 2018 17:10
... waarbij sommige muxen op dezelfde frequentie zitten en elkaar hierdoor dus wegdrukken ? In dat geval mag je blij zijn als je hooguit 5 van de 50 muxen kunt ontvangen.
Ik zou dat in een testfase, zoals vorig jaar, juist ook gedaan hebben. Gewoon om te kijken hoe erg die storing is en wat de veilige hergebruikafstand is bij bepaalde hoogtes/vermogens. Voor de definitieve uitrol ben ik het met je eens: gebruik zo veel mogelijk verschillende frequenties en hou de hergebruikafstand zo groot mogelijk. Hergebruik is echter onvermijdelijk bij 50 muxen.

Plaats reactie